|
| Harmonyum |
Harmonyum ya da armonyum, dış görünüşü piyanoya benzeyen ve sesi hava basıncıyla titreştirilen metal diller aracılığıyla üretilen, körüğü ayakla işletilen küçük bir org türüdür. Klavyeli bir çalgı olan harmonyumda ses, tuşa basıldığında ilgili dilin hava akımıyla titreşmesi sonucu oluşur. Gövdesi genellikle ahşaptır; ön kısmında piyano benzeri tuş takımı, alt bölümünde ise ayakla çalıştırılan körük mekanizması bulunur. İcracı pedalları hareket ettirerek iç hazneye hava basar; bu hava, açılan valfler üzerinden metal dillere yönelir ve sabit perdeli ses üretir. Bu yönüyle harmonyum, borulu orgdan farklı olarak hava sütunu yerine serbest titreşen metal dil sistemine dayanır. Ses rengi sıcak ve hafif buruktur; küçük mekânlarda eşlik çalgısı olarak elverişlidir.
Harmonyum 19. yüzyılda özellikle Avrupa'da ve daha sonra farklı kültürlerde yaygınlaşmış, kilise müziğinde, ev içi müzik icrasında ve eğitim amaçlı kullanılmıştır. Taşınabilir ve görece küçük boyutlu olması, büyük orglara alternatif oluşturmasını sağlamıştır. Ses şiddeti körüğe uygulanan basınca bağlı olarak değiştirilebilir; bazı modellerde farklı ses karakterleri elde etmek için kayıt kolları bulunur. Armonyum adı da aynı çalgıyı ifade eder ve Türkçede iki söyleyiş biçimi birlikte kullanılır. Dayanıklı mekanik yapısı ve sabit akortlu sistemi sayesinde uzun süreli kullanım sağlar; ancak akort ve bakım gereksinimi tamamen ortadan kalkmış değildir. Harmonyum, klavyeli çalgılar arasında hem org ailesine yakınlığı hem de kendine özgü ses üretim mekanizmasıyla ayırt edici bir yere sahiptir.
Soru/Yorum Gönder