|
| Teleferik |
Teleferik, insanlar ve yüklerin birbirinden uzak iki nokta arasında havadan taşınmasını sağlayan, taşıyıcı ve çekici çelik halat sistemleri üzerinde çalışan bir ulaşım aracıdır. Sistem, yerden belirli bir yükseklikte kurulan hat boyunca hareket eden kabinler, vagonlar veya taşıma ünitelerinden oluşur. Özellikle kara yolu yapımının güç olduğu sarp araziler, dağlık bölgeler, derin vadiler ve yüksek eğimli alanlarda tercih edilen teleferik sistemleri, doğal engellerin aşılmasını kolaylaştırarak kısa sürede ulaşım sağlama amacıyla geliştirilmiştir. Teleferiklerde kabinler kendi hareket sistemine sahip değildir; hareket, istasyonlarda bulunan motorların çekici halatları döndürmesiyle gerçekleşir. Çelik halatlar bir yandan taşıma görevini üstlenirken diğer yandan kabinlerin hatta ilerlemesini sağlar. Hat boyunca yer alan direkler ve destek kuleleri halatların uygun yükseklikte ve dengeli biçimde kalmasına yardımcı olur. Yolcu taşımacılığının yanı sıra teleferikler, geçmişte maden işletmelerinde, ormancılık faaliyetlerinde ve ağır yük taşımacılığında da kullanılmıştır. Dağlardan çıkarılan madenlerin veya kesilen ağaçların taşınmasında yük teleferikleri uzun süre önemli görev üstlenmiştir. Günümüzde ise turizm, şehir içi ulaşım ve kayak merkezleri teleferik kullanımının yaygın olduğu alanlar arasında yer almaktadır.
Teleferik sistemleri çalışma biçimlerine ve teknik yapılarına göre farklı türlere ayrılır. Gondol teleferikler, sürekli dönen halat üzerinde çok sayıda kabinin hareket ettiği sistemlerdir ve kayak merkezlerinde yaygın olarak kullanılır. Mekik teleferikler ise genellikle iki büyük kabinin karşılıklı olarak gidip geldiği sistemlerdir. Ayrıca yalnızca oturma bölümü bulunan telesiyejler ve ayakta taşımaya uygun bazı sistemler de aynı teknolojik grubun içerisinde değerlendirilir. Teleferiklerin bir istasyonunun daha yüksek, diğerinin daha alçak noktada kurulması sık görülen bir durum olmakla birlikte, sistem yalnızca bu biçimde çalışmaz; aynı yükseklik düzeyindeki iki nokta arasında da kurulabilir. Modern teleferiklerde hız denetim sistemleri, otomatik fren mekanizmaları, rüzgâr sensörleri ve acil durum ekipmanları kullanılmaktadır. Güvenlik amacıyla kabinlerin denge durumu, halat gerilimi ve mekanik sistemler düzenli aralıklarla kontrol edilir. Özellikle büyük şehirlerde trafik yoğunluğunu azaltmaya yönelik alternatif ulaşım çözümleri arasında değerlendirilen teleferik sistemleri, yüksek kapasitede yolcu taşınmasına olanak sağlayan teknolojik ulaşım yöntemlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Soru/Yorum Gönder