|
| Motor pistonu |
Piston, bir ucu kapalı silindirin içinde ileri geri hareket eden, silindirin açık ucunu büyük ölçüde sızdırmaz biçimde kapatarak çalışan ve bulunduğu sistemde enerjiyi harekete dönüştürmek veya bir akışkanı sıkıştırıp yer değiştirmesini sağlamak amacıyla kullanılan disk ya da silindir biçimindeki makine elemanıdır. Genellikle çelik, dökme demir veya hafifliği ve ısı iletkenliği nedeniyle alüminyum alaşımlarından üretilir. Silindir içinde hassas toleranslarla hareket eden piston, üzerindeki segmanlar sayesinde gaz ve sıvı kaçaklarını en aza indirirken aynı zamanda oluşan ısının bir bölümünü silindir duvarına aktarır. Hareketi çoğunlukla biyel kolu aracılığıyla krank miline iletilir ve doğrusal hareket dönme hareketine çevrilir. Piston, bulunduğu düzenekte silindir içinde açığa çıkan enerji tarafından itelenerek bu enerjiyi mekanik harekete dönüştürüp aktarabildiği gibi, ters yönde hareket ettirilerek silindir içindeki hava, su veya başka bir akışkanı öteleyip sıkıştırarak bunlara basınç ve hareket kazandırabilir. Bu nedenle pistonlar yalnızca enerji üreten sistemlerde değil, enerji aktarımı ve akışkan kontrolü gerektiren çok sayıda mekanik düzende temel çalışma elemanlarından biri olarak görev yapar.
|
| Motor pistonunun silindir içindeki hareketi |
Piston, en yaygın olarak akaryakıtla çalışan patlamalı motorlarda kullanılır. Bu motorlarda silindir içine alınan hava-yakıt karışımı veya dizel motorda sıkıştırılmış havaya püskürtülen yakıtın yanması sonucu oluşan yüksek basınçlı gazlar pistonu aşağı doğru iterek hareket üretir. Pistonun bu doğrusal hareketi biyel kolu ve krank mili aracılığıyla dönme hareketine çevrilir ve motorun ürettiği güç tekerleklere veya diğer makine parçalarına aktarılır. Bunun yanında su pompası, hava kompresörü, hidrolik ve pnömatik silindirler ile hatta bir şırınga gibi düzeneklerde piston, silindir içinde bulunan sıvı veya gazı iterek ya da emerek akış oluşturur, basınç meydana getirir ve istenilen yönde hareket ettirir. Fren sistemleri, hidrolik presler, iş makineleri ve birçok endüstriyel ekipman da aynı temel prensipten yararlanır. Pistonun dayanıklılığı, ağırlığı, yüzey yapısı ve silindirle olan uyumu, çalıştığı sistemin verimini, güç üretimini, sızdırmazlığını ve kullanım ömrünü doğrudan etkileyen başlıca unsurlar arasında yer alır.
Soru/Yorum Gönder