|
| Plato |
Plato, coğrafi bir terim olarak yayla anlamına yakın olmakla birlikte, bilimsel açıdan çevresine göre daha yüksek konumda bulunan, geniş ve düz yüzeyli yer şekillerini ifade eder. Bu yüksek düzlükler genellikle kıtasal çarpışma, yer kabuğunun kalınlaşması ve tektonik yükselme süreçleri sonucunda oluşur. Oluşumdan sonra bu yüzeyler, uzun zaman boyunca etkili olan akarsular tarafından derince yarılarak parçalanır ve plato karakteri kazanır. Bu nedenle platolar, düz yüzeylerle birlikte vadiler ve yarılmış alanları da içerir. Deniz seviyesinden yüksekte bulunmalarına rağmen, yüzeylerinin nispeten düz olması onları dağlık alanlardan ayırır. Coğrafyada plato kavramı, yalnızca yükseltiyi değil, aynı zamanda yüzey şeklinin genel yapısını da tanımlar.
Türkiye’de platolar oldukça yaygındır ve özellikle İç Anadolu Bölgesi plato sahalarının genişliğiyle dikkat çeker. Bu bölgede akarsuların aşındırma faaliyetleri, yüksek düzlükleri zamanla parçalayarak tipik plato görünümünü oluşturmuştur. Ülkemizdeki önemli örneklerden biri olan Erzurum-Kars Platosu, yaklaşık 2000 metreye yaklaşan yüksekliğiyle en yüksek platolar arasında yer alır. Platolar, tarım, hayvancılık ve yerleşim açısından da önem taşır; düz yüzeyleri kullanım kolaylığı sağlarken, yükseltileri iklim koşullarını etkileyebilir. Bu yönleriyle plato, hem oluşum süreçleri hem de coğrafi özellikleri bakımından yeryüzü şekilleri içinde önemli bir yer tutan yüksek düzlükler olarak tanımlanır.
Soru/Yorum Gönder