Banjo ya da Türkçede söylenişiyle banço, Amerikan caz müziğinde ve özellikle Amerikan halk müziğinde yaygın olarak kullanılan, gitara benzer görünümlü, dört ya da beş telli bir telli çalgıdır. Gövdesi genellikle dairesel olup ön yüzeyi gerilmiş bir deri ya da sentetik zarla kaplıdır; bu yapı enstrümana parlak ve keskin bir tını kazandırır. Uzun saplıdır ve perde sistemi gitarla benzerlik gösterir. Beş telli banjo en yaygın türdür; beşinci tel daha kısa olup sapın ortasından başlar ve ritmik çalım tekniğine katkı sağlar. Dört telli banjo ise caz ve dixieland tarzında sıkça kullanılır. Pena veya parmak teknikleriyle icra edilir ve hızlı, tekrarlı arpej desenleri banjonun karakteristik sesini oluşturur.
|
| Banjo (banço) |
Banjo, Afrika kökenli telli bir çalgı türü olarak kabul edilir. Batı Afrika’da kullanılan erken dönem lavta benzeri enstrümanların, Afrika’dan Amerika’ya köle olarak götürülen topluluklar aracılığıyla Yeni Dünya’ya taşındığı bilinmektedir. 18. ve 19. yüzyıllarda Amerika’da biçimsel değişime uğrayarak bugünkü yapısını kazanmış, zamanla caz müziği, bluegrass ve country türlerinde temel çalgılardan biri hâline gelmiştir. Amerikan halk müziğinde ritmik ve melodik eşlik aracı olarak önemli yer tutar. 19. yüzyılın sonlarından itibaren Avrupa müziğini de etkilemiş ve çeşitli müzik topluluklarında yer bulmuştur. Özetle banjo (banço), Afrika kökenli olup Amerika’da gelişen, dört ya da beş telli, parlak tınılı ve özellikle caz ile halk müziğinde yaygın kullanılan bir telli çalgıdır.