|
| Radyo teleskop |
Radyo teleskop, elektromanyetik tayfın radyo aralığındaki zayıf dalgaları yakalayıp kuvvetlendirerek uzayda gözlem yapmak için kullanılan, genellikle çanak şeklinde antenlerden oluşmuş devasa alıcılardır. Optik teleskoplardan farklı olarak görünür ışık yerine santimetre ve metre dalga boylarındaki radyo sinyallerini toplar. Büyük parabolik çanak, uzaydan gelen son derece zayıf radyo dalgalarını odak noktasındaki alıcıya yönlendirir; burada sinyal düşük gürültülü yükselteçlerle kuvvetlendirilir ve sayısal veriye dönüştürülür. Bu sistemler radyoastronomi alanında kullanılır ve yıldızlararası gaz bulutları, pulsarlar, kuasarlar ve kozmik mikrodalga artalan ışıması gibi kaynakların incelenmesini sağlar. Atmosfer, radyo dalgalarının önemli bir bölümünü geçirdiği için radyo teleskoplar gece-gündüz ve bulutlu havalarda da çalışabilir. Tek bir dev çanak kullanılabildiği gibi, çok sayıda antenin birlikte çalıştığı interferometre dizileri de yüksek çözünürlük elde etmek amacıyla tercih edilir.
Radyo teleskoplar temelde alıcı sistemlerdir; uzaya sürekli radyo dalgaları göndermezler. Ancak bazı araştırma düzenekleri, örneğin gezegen radar çalışmaları, hem verici hem alıcı anten düzeneği içerebilir. Uzaydan gelen radyo dalgalarını alabilen bu sistemler, sinyallerin frekans, genlik ve zaman değişimlerini analiz ederek gök cisimlerinin fiziksel özellikleri hakkında bilgi üretir. Çanak çapı büyüdükçe toplanan enerji artar ve açısal çözünürlük iyileşir; bu nedenle radyo teleskoplar çoğu zaman kilometrelerce alana yayılan tesisler şeklinde kurulmuştur. Elektronik gürültüyü azaltmak için yerleşim yerlerinden uzak, radyo frekans kirliliğinin düşük olduğu bölgeler seçilir. Bu teknik özellikler sayesinde radyo teleskop, görünür ışıkla gözlemlenemeyen kozmik süreçleri ortaya çıkaran temel astronomik gözlem araçlarından biri haline gelmiştir.
Soru/Yorum Gönder