- Pırlanta, ham elmas madeninin belirli bir şekilde işlenmiş ve yontulmuş halidir. 57 ya da 58 façetalı (yüzeyli), foyasız parlak, yuvarlak olarak işlenmiş elmaslara pırlanta denir. Pırlantanın değeri kesim sayısıyla artar. Bir karatlıkta on altı kesim ise daha ucuzdur. Elli iki kesim yapılırsa fiyatı bin katı artar. Değer farkı, pırlantanın yontulmasından kaynaklanır. (N. Gün)
- Taşı pırlanta olan (takı). Tektaş yüzüğü diğer yüzüklerden ayıran en belirgin fark, bir adet pırlanta barındırmasıdır. (A. Kılıç)
Pırlanta ile ilgili atasözü ve deyimler
- Pırlanta değerinde: Çok değerli, saf: Padişahın önünde her biri bir pırlanta değerinde gazellerini gönüllere diziveriyordu. (A. Z. Kozanoğlu)
- Pırlanta gibi: (deyim) Her bakımdan çok iyi ve değerli: Çanakkale pırlanta gibi bir genç kuşağı yok etti (T. Buğra). Dürüst, temiz, kanaatkâr, kıskanmayan, haset etmeyen, çalışkan, yaptığı işin hakkını vermeye çalışan, yalan söylemeyen pırlanta gibi bir adamdı. (S. Alkan)
- Pırlanta kara taştan çıkar: (atasözü) Kıymetli ve değerli şeylerin bazen en değersiz görünen yerlerden doğabileceğini ifade eder. İnsanların veya olayların dış görünüşüne bakarak hüküm vermemek gerektiğini, büyük değerlerin bazen en umulmadık yerlerden çıkabileceğini anlatır.
Ayrıca bkz.: Elmas ile ilgili atasözleri ve deyimler
Pırlanta hakkında bilgiler
|
| Pırlanta kesim elmas |
Pırlanta, ham elmas madeninin belirli matematiksel ve optik kurallara göre işlenmiş ve yontulmuş hâlidir. Elmas, doğada bulunan en sert minerallerden biri olmasına karşın, pırlanta terimi doğrudan madeni değil, bu madenin kesim sanatıyla değer kazandırılmış biçimini ifade eder. Klasik pırlanta kesimi, genellikle 57 ya da 58 façetalı (yüzeyli) olacak şekilde uygulanır; bu façetalar, ışığın taş içine girip yansımasını ve geri çıkmasını sağlayarak parlaklık, ateş ve ışıltı etkisini oluşturur. Yuvarlak biçimli bu kesim türü, optik verimliliği en yüksek kesim olarak kabul edilir. Pırlantanın alt kısmında yer alan ve taşın ışığı yansıtma görevini üstlenen bölüm foya olarak adlandırılır; doğru açıyla işlenmiş bir pırlantada foya, ışığın kaybolmasını önleyen temel unsurlardan biridir.
|
| Pırlanta yüzük |
Pırlanta, değerini yalnızca elmasın doğasından değil, aynı zamanda kesim kalitesi, simetri, orantı ve yüzey düzgünlüğü gibi teknik özelliklerden alır. Kuyumculukta kullanılan pırlantalar, özellikle takı ve mücevher üretiminde tercih edilir ve yüzük, kolye, küpe gibi süs eşyalarının merkez taşı olarak kullanılır. Elmasın sertliği pırlantayı çizilmeye karşı son derece dayanıklı kılar; bu nedenle pırlanta, uzun ömürlü ve kalıcı bir değer simgesi olarak görülür. Pırlanta ile elmas arasındaki temel fark, elmasın doğal ham taş, pırlantanın ise işlenmiş elmas olmasıdır. Bu ayrım, hem gemoloji hem de ticari sınıflandırma açısından önem taşır ve pırlantayı yalnızca bir mineral değil, aynı zamanda yüksek işçilik ürünü bir değerli taş hâline getirir.
Soru/Yorum Gönder