Kök boyası nedir, ne demektir?

Kökboyası

(botanik) Kökboyasıgiller familyasından, çalı görünüşlü, sarı çiçekli, sürüngen gövdeli ve kırmızı renkli kök sapları bulunan bir bitki. Boyacılıkta kullanılan bu bitki, kızılkök veya boyacı kökü adlarıyla da bilinir. Köklerinde bulunan doğal renk maddeleri nedeniyle tarih boyunca özellikle yün, pamuk ve çeşitli tekstil liflerinin boyanmasında kullanılmıştır. Bitkinin kökleri kurutulduktan sonra öğütülerek boya hammaddesi hâline getirilir. Kökboyası, Anadolu'da geleneksel halı ve kilim boyamacılığında kullanılan önemli doğal boya bitkilerinden biridir.
(kimya) Kökboyası bitkisinin köklerinden elde edilen kırmızımsı sarı renkli doğal boya maddesi. Boyayı oluşturan başlıca renk verici bileşikler alizarin ve purpurin gibi antrakinon türevleridir. Bu maddeler, uygun işlemlerle köklerden ayrıştırılarak tekstil liflerinin renklendirilmesinde kullanılır. Kök boyasının renk tonu, kullanılan bitkinin özelliklerinin yanı sıra boyama yöntemine ve uygulanan mordan maddesine göre kırmızı, turuncu veya sarımsı tonlara değişebilir. Sentetik boyaların yaygınlaşmasından önce önemli bir ticari boya kaynağı olmuştur.

Kökboyasıgiller: (botanik) Bitişik taç yapraklı iki çeneklilerden, yaprakları karşılıklı, meyveleri zeytinsi olan ve kahve ağacı, kökboyası, kınakına, yoğurt otu gibi dört bin kadar bitkiyi içine alan, ağaçsı ya da otsu gövdeli, çiçekli bitkiler familyası.
Kök kırmızısı: Garans adlı bitkiden çıkarılan, vişne çürüğü rengine yakın koyu kırmızılıkta bitkisel boya.