|
| Lakolit |
Lakolit, yer kabuğunun içinde bulunan magmanın tortul kayaç tabakaları arasına sokulması ve burada soğuyarak katılaşması sonucunda oluşan, üst yüzeyi kubbe biçiminde, alt yüzeyi ise genellikle düz olan magmatik kayaç kütlesidir. Jeolojide bir tür uyumlu sokulum olarak sınıflandırılır; çünkü çevresindeki kayaç tabakalarının arasına yerleşir ve bu tabakaların genel doğrultusuna uygun bir konum alır. Magma, üzerindeki kayaç tabakalarını yukarı doğru iterek kubbemsi bir şekil oluşturur, ancak çoğunlukla yüzeye ulaşmadan yer altında katılaşır. Lakolitin biçimi, boyutu ve yapısı magmanın miktarına, bileşimine, sokulduğu kayaçların özelliklerine ve çevredeki basınca bağlı olarak değişebilir. Lakolitler genellikle tabakalı tortul kayaçlar arasında gelişir ve aşınma sonucunda yüzeye çıktıklarında kubbemsi tepeler veya belirgin yükseltiler meydana getirebilir. Bu oluşumlar, volkanik patlamayla yüzeye çıkan lavlardan farklı olarak, magmanın yer altında soğumasıyla oluşur.
Lakolit terimi, jeolog Grove Karl Gilbert tarafından 1877 yılında, ABD'nin Utah eyaletindeki Henry Dağları'nda yaptığı jeolojik incelemeler sırasında tanımlanmıştır. Gilbert, magmanın kayaç tabakalarını delip yüzeye çıkmak yerine tabakalar arasına sokularak onları yukarı doğru kaldırdığını ve yer altında büyük, kubbemsi bir kütle oluşturduğunu açıklamıştır. Lakolitler, magmanın yer kabuğu içindeki hareketlerini, kayaçların deformasyonunu ve magmatik sokulumların oluşum süreçlerini anlamak açısından önem taşır. Bunların incelenmesi, bölgenin jeolojik geçmişi ve yer altındaki magmatik faaliyetler hakkında bilgi sağlar.
Soru/Yorum Gönder