|
| Toryum elementi |
Toryum, simgesi Th, atom numarası 90, atom ağırlığı 232,04, özgül ağırlığı 11,2 ve erime noktası 1750 °C olan, koyu gri renkte, ağır, yumuşak, sünek ve dövülebilir yapıda, doğada bileşikler halinde bulunan radyoaktif bir metalik elementtir. Periyodik tabloda 3B (geçiş metallerinin bir alt serisini oluşturan aktinitler grubunda) 7. periyotta bulunur. Jöns Berzelius tarafından 1828'de İsveç'te keşfedilmiştir.
Toryum, monazit, torit ve torianit minerallerinde bulunur. Toryumun en kararlı izotopu olan toryum-232, yaklaşık 14,05 milyar yıllık bir yarı ömre sahiptir. Alfa bozunmasıyla veya spontan füzyon yoluyla radyum-228'e dönüşür.
Toryum-232 nötronlarla bombalandığında toryum-233 elde edilir. Toryum-233'de bir dizi beta bozunmasıyla uranyum-233 dönüşür. Uranyum-233 ise atomları parçalanabilen bir elementtir ve nükleer yakıt olarak kullanılır.
|
| Toryum atomu elektron kabuk modeli |
Bunun haricinde toryum güçlü alaşımlar yapmakta da kullanılır: Yüksek sıcaklıklarda magnezyumun gücünü arttırmak için bir alaşım maddesi olarak kullanılır. Elektronik cihazlarda kullanılan tungsten filamanlarında ve ultraviyole fotoelektrik hücrelerde kullanılır.
Toryum oksit, yaklaşık 3300 °C gibi çok yüksek bir erime noktasına sahiptir ve yüksek sıcaklıklara dayanıklı potalar üretmek için kullanılır. Ayrıca toryum oksitten yüksek kırılma indeksine sahip kaliteli kamera lensleri yapmak için de faydalanılır. Katalizör olarak sülfürik asit üretiminde, petrol ürünlerinin parçalanmasında ve amonyağın nitrik aside dönüştürülmesinde yine toryum oksitten yararlanılır.
| Simgesi: | Th |
|---|---|
| Atom Numarası: | 90 |
| Grup: | Nadir element |
| Kristal Yapısı: | Kübik merkezli yüzey |
| Atomik Ağırlığı: | 232,0381 |
| Proton Sayısı: | 90 |
| Nötron Sayısı: | 142 |
| Elektron Sayısı: | 90 |
| Enerji seviyesi (kabuk) başına elektronlar: | 2,8,18,32,18,10,2 |
| Elektron konfigürasyonu (dizilimi): | [Rn] 6d2 7s2 |
| Değerlik (valans): | 4 |
| Erime Noktası: | 1750 °C |
| Kaynama Sıcaklığı: | 4000 °C |
| İyonlaşma enerjisi: | 587 kJ/mol |
| Elektron ilgisi: | — |
| Elektronegatiflik: | 1,3 |
| Kovalent Yarıçap: | 1,65 Å |
| İyonik Yarıçap: | 1,05 (+4) Å |
| Atomik Yarıçap: | — |
| Atomik Hacim: | 19,9 cm3/mol |
| 1. İyonizasyon Potansiyeli: | 6,08 eV |
| 2. İyonizasyon Potansiyeli: | 11,504 eV |
| 3. İyonizasyon Potansiyeli: | 20,003 eV |
| Yarılanma ömrü: | 1,40601217656×1010 yıl |
| Bilinen izotopları: | 209Th, 210Th, …, 238Th |
| Kararlı izotopları: | 232Th |
| Radyoaktiflik: | Evet ☢ |
| Bozunma şekli: | Alfa emisyonu |
| Oksidasyon Durumu: | 4 |
| Yoğunluk @ 293 K: | 11,7 g/cm3 |
| Özgül Isı: | 0,12 J/(g·K) |
| Buharlaşma Isısı: | 514,40 kJ/mol |
| Füzyon Isısı: | 16,10 kJ/mol |
| Elektriksel İletkenlik: | 0,0653×106/(cm·ohm) |
| Termal İletkenlik: | 0,540 W/(cm·K) |
| Elastisite modülü: | 73×103 MPa |
| Isıl Genleşme Katsayısı: | 11,0×10-6 K-1 |
| Yer kabuğundaki bolluk: | 0,0006% |
| Deniz suyundaki bolluk: | 4×10-12% |
| İnsan vücudundaki miktarı: | 0 |
| Manyetiklik: | Paramanyetik |
| Sertlik: | Mohs: 3 |
| Kafes Parametresi: | 5,0847 Å |
| Kafes Parametresi: | |
| Kafes Parametresi: |
Soru/Yorum Gönder