Kobalt elementinin özellikleri nedir? Kısaca kullanım alanları

Son Düzenleme: 2 Şubat 2026 Soru/Yorum: 0
Kobalt elementi üzerinde kobaltın simgesi, atom numarası ve atom ağırlığı.
Kobalt elementi

Kobalt, simgesi Co, atom numarası 27, atom ağırlığı 58,9332, yoğunluğu 8,9 ve erime noktası 1495 °C olan, sert, sünek, parlak ve mavimsi beyaz renkte metalik bir elementtir. Yer kabuğunda yaklaşık 25 ppm'lik konsantrasyonlarda bulunur ve olağanüstü manyetik özelliklere sahiptir. Periyodik tabloda 8B grubunda (geçiş metalleri grubu) 4. periyotta bulunur. George Brandt tarafından 1739'da İsveç'te keşfedilmiştir.

Kobalt, kobaltit, eritrit ve linneit gibi arsenik, oksijen ve kükürt içeren bileşiklerde bulunur. Genellikle bakır, gümüş, nikel, kurşun ve demir madenciliği rafinasyonunun bir yan ürünü olarak elde edilir.

Kobalt birçok sert alaşımda kullanılır. Güçlü ve kalıcı mıknatıslar yapmak için alüminyum ve nikel ile birlikte Alniko alaşımlarında yer alır. Kobalt yaklaşık 982 °C'ye kadar sertliğini korur ve bu özelliğiyle yüksek hız ve sıcaklıkta kesme takımları ve boyalar yapmak için de krom ve tungsten ile birlikte Stellit alaşımlarında kullanılır. Kobalt ayrıca jet motorları ve gaz türbinleri, manyetik çelikler ve bazı paslanmaz çelikler için alaşımlar yapmak için de tercih edilir.

Kobalt atomu ve elektronları
Kobalt atomu elektron kabuk modeli

Kobaltın radyoaktif bir izotopu olan kobalt-60 5,27 yıllık bir yarı ömre sahiptir ve beta bozunmasıyla nikel-60'a dönüşür. Kobalt-60 önemli bir gama ışını kaynağıdır ve bazı kanser türlerini tedavi etmekte kullanılır. Aynı zamanda kobalt-60'tan tıbbi bir izleyici olarak da yararlanılır.

Ayrıca kobalt mavisi, kobalt yeşili, kobalt sarısı olarak da bilinen bazı kobalt bileşikleri yüzyıllar boyunca porselen, cam, seramik, fayans ve emayeleri renklendirmek için kullanılmıştır.

Kobalt Element Özellikleri
Simgesi:Co
Atom Numarası:27
Grup:Geçiş metali
Kristal Yapısı:Heksagonal
Atomik Ağırlığı:58,9332
Proton Sayısı:27
Nötron Sayısı:32
Elektron Sayısı:27
Enerji seviyesi (kabuk)
başına elektronlar:
2,8,15,2
Elektron konfigürasyonu
(dizilimi):
[Ar] 3d7 4s2
Değerlik (valans):2,3
Erime Noktası:1495 °C
Kaynama Sıcaklığı:2927 °C
İyonlaşma enerjisi:758 kJ/mol
Elektron ilgisi:70 kJ/mol
Elektronegatiflik:1,88
Kovalent Yarıçap:1,16 Å
İyonik Yarıçap:0,65 (+2) Å
Atomik Yarıçap:1,67 Å
Atomik Hacim:6,7 cm3/mol
1. İyonizasyon Potansiyeli:7,8810 eV
2. İyonizasyon Potansiyeli:17,06 eV
3. İyonizasyon Potansiyeli:33,50 eV
Yarılanma ömrü:Kararlı
Bilinen izotopları:47Co, 48Co, …, 75Co
Kararlı izotopları:59Co
Radyoaktiflik:Hayır
Bozunma şekli:Bozunma yok
Oksidasyon Durumu:(2),3
Yoğunluk @ 293 K:8,90 g/cm3
Özgül Isı:0,42 J/(g·K)
Buharlaşma Isısı:376,50 kJ/mol
Füzyon Isısı:16,190 kJ/mol
Elektriksel İletkenlik:0,172×106/(cm·ohm)
Termal İletkenlik:1,00 W/(cm·K)
Elastisite modülü:208×103 MPa
Isıl Genleşme Katsayısı:13×10-6 K-1
Yer kabuğundaki bolluk:0,003%
Deniz suyundaki bolluk:8×10-9%
İnsan vücudundaki miktarı:2×10-6%
Manyetiklik:Ferromanyetik
Sertlik:Mohs: 5
Kafes Parametresi:2,507 Å
Kafes Parametresi:
Kafes Parametresi:4,070 Å