Geçmek ne demektir? Geçmek ile ilgili atasözü deyim ve anlamları

Güncellenme: Soru/Yorum: 0
  1. Bir yandan girip öte yandan çıkmak: Boru bu delikten geçer. İplik iğneden geçti. Haddeden geçmek.
  2. Üstünde ya da içinde gidip arkada bırakmak: Köprüden geçmek. Tünelden geçmek.
  3. (Bir yere giderken) Yolu düşmek: Buralardan geçiyordum, size uğradım.
  4. (Bir duruma) Uğramak, konu olmak: Denetimden geçmek. Sıra dayağından geçmek.
  5. Bırakmak, vazgeçmek: Ne anadan geçerim, ne babadan!
  6. Bir şeyi artık yapma durumunda olmamak: Bizden geçti evlat, umudumuz sizde.
  7. Bulaşmak, sirayet etmek: Gribin bana da geçti.
  8. Herhangi bir durum, soyaçekim yoluyla birinde görünmek: Bu huylar sana kimden geçti anlamıyorum.
  9. Yer değiştirmek, yerini bırakıp başka yer almak: Siz şöyle geçin. Biz karşıya geçelim.
  10. (İçine) İşlemek, nüfuz etmek: Güneş beynime geçti.
  11. Etkisi olmak: Burada senin sözün geçmez.
  12. Üstüne görev almak: Başa geçmek. Yönetime geçmek.
  13. Geride bırakmak, aşmak: Bizim at öne geçti. Boyu benimkini geçti.
  14. Tükenmek, sona ermek, bitmek: Saatler bir türlü geçmiyor. Ömrümüz yolda geçti.
  15. Aşmak, katetmek: Yemek saati geçti. Seninki terbiyesizliği de geçti.
  16. Söylemeden ya da bitirmeden atlamak: Bu konuyu geçelim. Bu soruyu geçelim.
  17. Bir müzik parçasını öğrenmek, çalmak ya da söylemek: Şimdi de parçayı beraber geçelim.
  18. Birinden meşk etmek: Bu parçayı kimden geçtiniz?
  19. Sona ermek, artık kalmamak: Sıkıntı geçti. Tehlike geçti. Kış geçti.
  20. Yazılmak: Tarihe geçmek. Sözlüğe geçmek.
  21. Sürümü olmak, yürürlükte bulunmak, geçerli olmak: Parası geçmek. Hükmü geçmek.
  22. Konuşulmak, söylenmek, konuşma konusu olmak: Adı geçmek. Sözü geçmek.
  23. Okulda, sınavda başarı göstermek: Bu yıl oğlan sınıfını geçti. Bu sınav kağıdı geçmez.
  24. Yaşlanmış ya da fazla olgunlaşmış olmak: Karpuzlar geçmiş!
  25. İşin içinden çıkmak: Bilmiyorum, görmedim deyip geçti.
  26. (argo) Kimi sözcüklerle bileşik eylem yapar: Dalga geçmek. Matrak geçmek.
  27. Yermek, çekiştirmek: Beni sana geçmişler / Vallahi ben demedim (Halk Türküsü)


Geçmek ile ilgili birleşik kelime ve fiiller


  • Geç! (geç efendim!): "Kulak asma, önem verme" gibi bir anlamda kullanılır: Gelen her çileye "geç bunları" diyen bir yüreğin varsa öp derdinin üzerine koy. (V. Sağıroğlu)
  • Geçiniz:
    1. "Bu söylediklerini kabul etmiyorum, daha mantıklı şeyler söyleyin" anlamında söylenir: Geçiniz efendim. Eskiden öyleydi... (T. Akıncı)
    2. Yarışmalarda sorulan soru o an bilinemediğinden sonraki soruya geçmek için söylenir.
  • Geçtim olsun: Vazgeçtim, kalsın: – Oğlum, benim güzel oğlum; geçtim olsun serdarlığın ekmeğinden!.. Bana sen kal, yeter! (N. F. Kısakürek)


Geçmek ile ilgili atasözü ve deyimler


İçinde "geçmek" sözcüğü geçen deyim, atasözleri ve açıklamaları:

  • Geçti Bor'un (Bolu'nun) pazarı sür eşeğini Niğde'ye: Bu işin üzerinde durma zamanı geçti, fırsat kaçtı, artık iş işten geçti: Başta kavak yelleri estiği günler hani? Umduğumuz neşeler, şerefler, ünler hani? Beklenilen alaylı, şanlı düğünler hani? Servi gibi ümitler döndü birer iğdeye, Geçti Bor'un Pazarı sür eşeği Niğde'ye.
  • (Birinin) Geçtiği yoldan geçmek: Daha önce aynı olayları yaşamış olmak, deneyimli olmak: Elbette ki benim hikâyem de ustaların geçtiği yoldan geçti. (N. Tosun)
  • Geçme namert köprüsünden, ko aparsın su seni [Geçme namert köprüsünden, koy aparsın (bırak alsın) sel seni]: Namerde karşı minnet altında kalmaktansa sıkıntıya katlanmak daha uygun yoldur: Askerde teğmenimin bir sözü vardı: "Geçme namert köprüsünden ko götürsün sel seni, yatma tilki gölgesinde ko yesin aslan seni. ... demek ki şeherde "hep aslanı tilkiye boğduruyo namert insanlar" diye düşünüyordu. (İlgili cümle kaynağı: A. Yıldız)
( 0 soru/yorum )